тыш


тыш
I. 1. Берәр нәрсәнең өске, күзгә күренеп торган ягы; киресе: эч 2. Киемнең уң ягы, өске ягы; эчлек өстенә тегелгән тукыма. Мендәр, одеял һ. б. ш. әйберләргә кидерелә торган капчык сыман нәрсә; тышлык 3. Китап, дәфтәр һ. б. ш. ның өске ягына төпләнгән яки тегелгән катыргы, калын кәгазь һ. б. ; тышлык 4. Корылманың, бинаның тышкы ягындагы тирә-юнь, ачык һава тышта салкын 5. күч. Корылманың, бинаның тышкы ягындагы тормыш тышта нинди хәбәрләр йөри 6. Килеш-килбәт, хисләр чагылышы буларак чырай, йөз шатлыгы тышка бәреп чыккан 7. Нин. б. чикнең, чикләнгән нәрсәнең аргы, икенче ягындагы урын койма тышында 8. с. Тышкы. ТЫШ ТҮГЕЛ – диал. 1) Берәр нәрсә эшләргә исәбе юк түгел 2) Нигезсез түгел. ТЫШКА ЧЫГУ – Табигый хаҗәтне үтәү. II. ТЫШ – бәйл. (исем яки алмашлыкларның чыгыш киленендә килүләрен таләп итә) 1. Кемнән яки нәрсәдән башка, кемгә яки нәрсәгә иш, өстәмә буларак 2. Норма, нәүбәт, план, чират, штат һ. б. ш. сүзләр белән килгәндә, эш-хәрәкәтнең шул сүзләр белдергән күләмнән арттырылганлыгын, өстәлгәнлеген аңлату өчен кулл. "Гадәт, чама, чик" һ. б. ш. сүзләр белән килеп, берәр нәрсәнең яки сыйфатның гадәти нормада булмавын белдерә 3. Кем яки нәрсә катнашыннан башка 4. "Класс, мәктәп" һ. б. ш. сүзләр белән килеп, берәр эшнең шул сүзләр белдергән урыннан читтә, башка урында яки башка вакытта үтәлүен аңлата

Татар теленең аңлатмалы сүзлеге. 2013.

Смотреть что такое "тыш" в других словарях:

  • тышқан — … Мініліп жүрген жылқыда қысы жазы бірдей кездесетін шеміршекқата (кершеу немесе шеміршек деп те аталады), құмқата, қуқұмалақ және т ы ш қ а н деп аталатын аурулар болады (Х.Арғынбаев, Қаз. этнограф., 135). Тышқан қақпан. Тышқан ұстайтын… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • тышқақ — зат. Ішектің қабынуы нәтижесінде болатын іш ауру …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • тышқан құлақ — (Талд., Панф.) үлкендігі теректің жапырағындай, биіктігі жерден 7 8 см ғана көтерілетін жапырақ шөп. Т ы ш қ а н қ ұ л а қ малды тез семіртеді. Мұны жалайырлар май жапырақ деп атайды (Талд., Панф.) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • тышқар — қ. тысқар …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • ТЫШ — См. Тиш …   Биографический словарь

  • тышқанқорлық — Қ орда., Арал) тышқан қорық, тышқан іні. Біздің үйдегі сар інген байқамай т ы ш қ а н қ о р л ы қ қ а түсіп кетіпті Қ орда., Арал) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • тышқаншыл — сын. Тышқан аулағыш, тышқанға ғана әлі жеткіш. Қазақ «Қасқыр қартайса, т ы ш қ а н ш ы л болады» дейді ғой (С.Рахымбек, Айдында., 216) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • тышқан ауруы — Шықшыт безі ісіп кететін, көбіне жылқы малында болатын кесел …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • тышқаққа қас қылғандай — (ҚХР) өзі әрең жүргенде, қырсыққанда …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • тышқан жұтқан жыландай — (ҚХР) буылтық буылтық болу, бөлек салақ болу, қалыптан тыс семіздік …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

Книги

Другие книги по запросу «тыш» >>